Liquiditeit is een begrip dat je regelmatig tegenkomt wanneer je het nieuws over de beurs volgt. Er wordt gesproken over veel of weinig liquiditeit op de financiële markten, centrale banken die liquiditeit toevoegen of juist weghalen en aandelen die moeilijker verhandelbaar worden. Maar wat betekent liquiditeit precies en waarom is het zo belangrijk voor beleggers?

Simpel gezegd gaat liquiditeit over hoe gemakkelijk je een belegging kunt kopen of verkopen zonder dat de prijs daardoor sterk verandert. Op een liquide markt zijn veel kopers en verkopers actief. Daardoor kun je meestal snel handelen tegen een prijs die dicht bij de actuele marktprijs ligt.

Voor beleggers is liquiditeit belangrijk omdat het invloed heeft op de handel, de koersvorming en het risico dat je loopt wanneer je een belegging wilt verkopen. Daarnaast speelt de hoeveelheid liquiditeit in het financiële systeem een belangrijke rol bij de ontwikkeling van aandelenmarkten.

Wat betekent liquiditeit op de beurs?

Liquiditeit betekent op de beurs vooral hoe gemakkelijk een aandeel gekocht of verkocht kan worden zonder dat de koers hierdoor sterk beweegt.

Een aandeel waarin dagelijks miljoenen aandelen worden verhandeld, heeft doorgaans een hoge liquiditeit. Er zijn veel kopers en verkopers en daardoor is het relatief eenvoudig om een transactie uit te voeren.

Bij een klein bedrijf met weinig handel kan de situatie heel anders zijn. Misschien wil jij 1.000 aandelen verkopen, maar zijn er op dat moment nauwelijks kopers. Om je volledige positie kwijt te raken, moet je mogelijk genoegen nemen met een lagere prijs.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel dat een aandeel wordt verhandeld voor €50.

Er staan voldoende kopers klaar rond €49,99 en verkopers rond €50,01. Je kunt het aandeel daardoor relatief eenvoudig kopen of verkopen.

Bij een minder liquide aandeel kan de situatie bijvoorbeeld zijn:

• Laatste koers: €50
• Hoogste biedprijs: €47
• Laagste verkoopprijs: €53

Het verschil tussen de bied- en laatprijs is dan groot. Dit wordt de spread genoemd.

Hoe kleiner deze spread meestal is, hoe gemakkelijker je kunt handelen zonder relatief veel extra kosten te maken.

Waarom hebben grote aandelen vaak meer liquiditeit?

Bekende bedrijven zoals grote banken, technologiebedrijven en internationale ondernemingen worden door enorme aantallen beleggers gevolgd.

Daardoor zijn er voortdurend kopers en verkopers aanwezig.

Een aandeel uit de AEX heeft daardoor over het algemeen veel meer liquiditeit dan een klein aandeel waarin slechts enkele duizenden euro’s per dag worden verhandeld.

Hoe beïnvloedt liquiditeit de aandelenmarkt?

Naast de liquiditeit van individuele aandelen bestaat er ook zoiets als liquiditeit in het financiële systeem. Dit gaat over hoeveel geld en financiering beschikbaar zijn voor banken, bedrijven en beleggers.

Wanneer er veel liquiditeit beschikbaar is, kunnen financiële markten vaak gemakkelijker functioneren.

Veel liquiditeit kan aandelen ondersteunen

Wanneer banken, bedrijven en beleggers gemakkelijk toegang hebben tot geld, kan dat de economische activiteit stimuleren.

Beleggers beschikken bijvoorbeeld over meer mogelijkheden om aandelen te kopen.

Ook bedrijven kunnen gemakkelijker geld lenen om te investeren.

Dat kan leiden tot:

• Meer bedrijfsinvesteringen
• Meer economische groei
• Hogere bedrijfswinsten
• Meer vraag naar aandelen

Dit betekent niet dat veel liquiditeit automatisch tot stijgende aandelenkoersen leidt. Andere factoren, zoals inflatie, rente en bedrijfswinsten, blijven belangrijk.

Centrale banken spelen een grote rol

Centrale banken kunnen invloed uitoefenen op de hoeveelheid liquiditeit in het financiële systeem.

Tijdens een economische crisis kunnen zij bijvoorbeeld de rente verlagen of obligaties opkopen. Hierdoor proberen zij financiële omstandigheden te versoepelen.

Dit was bijvoorbeeld zichtbaar tijdens de financiële crisis en de coronapandemie.

Wanneer centrale banken later hun balans afbouwen en liquiditeit uit het financiële systeem halen, kunnen financiële omstandigheden juist krapper worden.

Dat kan druk zetten op aandelenkoersen, vooral wanneer dit samengaat met hogere rentes.

Minder liquiditeit kan voor meer volatiliteit zorgen

Wanneer er minder kopers en verkopers actief zijn, kunnen prijzen sneller bewegen.

Een relatief kleine verkooporder kan dan al een groter effect op de koers hebben.

Dit betekent dat minder liquide markten vaak volatieler zijn.

Voor beleggers kan dat extra risico opleveren, vooral wanneer zij op korte termijn een grote positie willen kopen of verkopen.

Waarom moeten beleggers letten op liquiditeit?

Voor particuliere beleggers is liquiditeit vooral belangrijk bij het kiezen en verhandelen van beleggingen.

Kijk naar het handelsvolume

Een eerste aanwijzing voor de liquiditeit van een aandeel is het dagelijkse handelsvolume.

Wanneer iedere dag grote hoeveelheden aandelen worden verhandeld, is de kans meestal groter dat je gemakkelijk kunt kopen en verkopen.

Een laag handelsvolume betekent niet automatisch dat een aandeel slecht is. Het betekent wel dat je extra moet opletten wanneer je een grote positie wilt opbouwen.

Let op de spread

De spread is het verschil tussen de hoogste biedprijs en de laagste verkoopprijs.

Bij zeer liquide aandelen is deze vaak klein.

Bij minder liquide aandelen kan de spread aanzienlijk groter zijn.

Stel dat je een aandeel koopt voor €10,10 terwijl de hoogste biedprijs slechts €9,90 is. Dan zit er direct €0,20 verschil tussen de aankoop- en mogelijke verkoopprijs.

Bij een kleine transactie lijkt dat misschien niet veel, maar bij grote bedragen kan het verschil behoorlijk oplopen.

Gebruik eventueel een limietorder

Bij minder liquide aandelen kan een limietorder handig zijn.

Je geeft daarmee aan tegen welke maximale prijs je wilt kopen of tegen welke minimale prijs je wilt verkopen.

Een marktorder wordt daarentegen zo snel mogelijk uitgevoerd tegen de beschikbare prijs. Bij een aandeel met weinig liquiditeit kan die prijs onverwacht minder gunstig zijn.

Liquiditeit is vooral belangrijk tijdens stress

Tijdens normale beursdagen kan een aandeel voldoende liquide lijken.

Tijdens een grote beurscorrectie of financiële crisis kan de situatie veranderen. Veel beleggers willen dan tegelijkertijd verkopen, terwijl kopers juist voorzichtiger worden.

Daardoor kunnen spreads groter worden en kunnen koersen sneller bewegen.

Dit is een van de redenen waarom liquiditeit tijdens financiële stress extra belangrijk wordt.

Een lange termijn belegger heeft er ook mee te maken

Ook wanneer je jarenlang wilt beleggen, is liquiditeit relevant.

Bij grote, bekende aandelen en brede ETF’s is het doorgaans eenvoudig om een positie te kopen of verkopen.

Bij kleine aandelen, bepaalde obligaties of nichebeleggingen kan dat lastiger zijn.

Een belegging kan op papier veel waard zijn, maar als er nauwelijks kopers zijn, kan het moeilijk zijn om die waarde daadwerkelijk te realiseren.

Liquiditeit is daarmee een belangrijk, maar vaak onderschat onderdeel van beleggen. Het bepaalt hoe gemakkelijk je een aandeel of andere belegging kunt kopen en verkopen en hoeveel invloed jouw transactie op de marktprijs kan hebben.

Op grote aandelenmarkten zijn bekende aandelen doorgaans zeer liquide. Bij kleinere aandelen kan de handel beperkter zijn en kunnen spreads groter worden. Dat betekent niet dat minder liquide beleggingen per definitie slecht zijn, maar het risico bij handelen ligt vaak hoger.

Ook de hoeveelheid liquiditeit in het bredere financiële systeem is belangrijk. Centrale banken kunnen deze beïnvloeden via rente en de aankoop of verkoop van financiële activa. Wanneer liquiditeit ruim is, kunnen financiële markten hiervan profiteren. Wanneer liquiditeit wordt teruggetrokken, kunnen markten gevoeliger worden voor schommelingen. Benieuwd hoe de balans van een centrale bank werkt? In deze blog ontdek je hoe de balans is opgebouwd en welke invloed dit heeft op de economie.