Marktsentiment is het algemene gevoel dat beleggers hebben over de financiële markten. Zijn beleggers optimistisch en verwachten ze dat aandelen verder stijgen? Of zijn ze juist onzeker en verwachten ze dalende koersen? Dit sentiment kan een grote invloed hebben op de beurs, vooral op de korte termijn.

Het bijzondere aan marktsentiment is dat het niet altijd direct gebaseerd is op de prestaties van bedrijven. Beleggers kunnen bijvoorbeeld aandelen verkopen omdat ze bang zijn voor een recessie, terwijl de resultaten van veel bedrijven op dat moment nog helemaal niet slecht zijn. Andersom kunnen aandelen sterk stijgen wanneer beleggers optimistisch worden over toekomstige economische groei.

Voor beleggers is het daarom interessant om te begrijpen hoe sentiment werkt. Het helpt namelijk om beter te begrijpen waarom aandelen soms sterk bewegen zonder dat er één duidelijke oorzaak aan te wijzen is.

Wat betekent marktsentiment op de beurs?

Marktsentiment is de gezamenlijke stemming van beleggers op een bepaald moment. Je kunt het zien als een soort barometer voor het vertrouwen in de beurs.

Wanneer beleggers overwegend positief zijn, spreken we van een positief of bullish sentiment. Beleggers zijn dan bereid om risico te nemen en verwachten vaak dat aandelenkoersen verder kunnen stijgen.

Bij een negatief of bearish sentiment zijn beleggers voorzichtiger. Ze verwachten mogelijk dalende koersen en zoeken vaker naar veiligere beleggingen.

Waar wordt sentiment door bepaald?

Het sentiment kan door allerlei ontwikkelingen veranderen. Denk bijvoorbeeld aan:

• Economische cijfers
• Bedrijfsresultaten
• Rentebesluiten
• Inflatie
• Politieke ontwikkelingen
• Geopolitieke spanningen
• Werkloosheid
• Consumentenvertrouwen
• Nieuws uit de financiële markten

Soms is slechts één gebeurtenis voldoende om het sentiment snel te veranderen.

Een onverwacht rentebericht van een centrale bank kan bijvoorbeeld zorgen voor een golf van optimisme of juist onzekerheid.

Positief sentiment

Bij positief sentiment zijn beleggers doorgaans bereid meer risico te nemen.

Ze kopen bijvoorbeeld aandelen omdat ze verwachten dat bedrijven meer winst gaan maken.

Hierdoor neemt de vraag naar aandelen toe en kunnen koersen stijgen.

Wanneer koersen vervolgens stijgen, kunnen nog meer beleggers enthousiast worden. Hierdoor kan een zichzelf versterkend effect ontstaan.

Negatief sentiment

Bij negatief sentiment gebeurt vaak het tegenovergestelde.

Beleggers worden voorzichtiger en verkopen aandelen of wachten met nieuwe aankopen.

Wanneer koersen dalen, kan de angst voor verdere verliezen toenemen. Daardoor gaan nog meer beleggers verkopen.

Dit kan ervoor zorgen dat een relatief kleine aanleiding uitgroeit tot een flinke beursdaling.

Hoe beïnvloedt marktsentiment de beurs?

De invloed van marktsentiment is vooral goed zichtbaar tijdens periodes waarin aandelen sterk stijgen of dalen.

Op korte termijn kan sentiment soms belangrijker zijn dan de daadwerkelijke ontwikkeling van bedrijven.

Angst kan koersdalingen versterken

Stel dat beleggers bang worden voor een recessie.

Een deel van de beleggers verkoopt aandelen uit voorzorg. Hierdoor dalen koersen.

Andere beleggers zien vervolgens dat de beurs daalt en worden eveneens onzeker. Zij besluiten ook te verkopen.

Zo kan een negatieve beweging zichzelf versterken.

Dit betekent niet dat alle beleggers irrationeel handelen. Wanneer economische vooruitzichten daadwerkelijk verslechteren, kan het logisch zijn om risico’s opnieuw te beoordelen.

Het probleem ontstaat vooral wanneer angst ervoor zorgt dat beleggers massaal reageren zonder naar de onderliggende waarde van hun beleggingen te kijken.

Optimisme kan stijgingen versterken

Hetzelfde mechanisme werkt bij positieve ontwikkelingen.

Wanneer beleggers verwachten dat de economie aantrekt, kunnen aandelen stijgen.

Een stijgende beurs trekt vervolgens opnieuw aandacht van beleggers die bang zijn om een stijging te missen.

Daardoor kan de vraag verder toenemen.

Dit wordt ook wel FOMO genoemd: fear of missing out.

Sentiment en waarderingen

Een sterk positief sentiment kan ervoor zorgen dat beleggers bereid zijn om hogere prijzen voor aandelen te betalen.

Dat betekent dat aandelenwaarderingen kunnen oplopen.

Een bedrijf kan bijvoorbeeld dezelfde winst blijven maken, terwijl de beurswaarde sterk stijgt omdat beleggers optimistischer worden over de toekomst.

Het omgekeerde kan tijdens een pessimistische periode gebeuren.

Daarom kunnen aandelen tijdelijk veel duurder of goedkoper worden dan op basis van hun huidige bedrijfsresultaten logisch lijkt.

Vooral kleine aandelen kunnen sterk bewegen

Marktsentiment heeft vaak een grotere invloed op aandelen met relatief weinig handel.

Wanneer weinig beleggers actief zijn, kan een beperkte hoeveelheid koop- of verkoopdruk al voor een flinke koersbeweging zorgen.

Bij grote bedrijven met veel dagelijkse handel is het doorgaans moeilijker om de koers met een relatief kleine transactie sterk te beïnvloeden.

Hoe kun je als belegger omgaan met marktsentiment?

Voor beleggers is marktsentiment interessant, maar het kan ook een valkuil zijn. Wanneer je voortdurend reageert op het gevoel van andere beleggers, loop je het risico om op het verkeerde moment te kopen of verkopen.

Kijk naar de onderliggende bedrijven

Wanneer een aandeel sterk daalt door negatief sentiment, is het verstandig om te kijken wat er daadwerkelijk met het bedrijf is veranderd.

Zijn de omzet en winst sterk gedaald?

Is de concurrentie toegenomen?

Zijn de vooruitzichten verslechterd?

Of is vooral het algemene beursklimaat negatief?

Dat verschil is belangrijk.

Wanneer de onderneming fundamenteel weinig is veranderd, kan een koersdaling soms tijdelijk zijn.

Let op extreme emoties

Zowel extreem optimisme als extreme angst kan een signaal zijn om extra kritisch te kijken.

Wanneer iedereen ervan overtuigd lijkt dat aandelen alleen maar kunnen stijgen, kunnen waarderingen erg hoog oplopen.

Maar wanneer beleggers massaal denken dat de beurs alleen maar kan dalen, kunnen sommige aandelen juist aantrekkelijk gewaardeerd raken.

Dat betekent overigens niet dat je automatisch moet kopen wanneer het sentiment negatief is. Een negatief sentiment kan namelijk ook terecht zijn wanneer economische of bedrijfsmatige problemen serieus zijn.

Laat je niet leiden door sociale media

Sociale media kunnen het marktsentiment versterken.

Een opvallend bericht over een aandeel kan binnen korte tijd duizenden beleggers bereiken. Daardoor kunnen verwachtingen en emoties zich razendsnel verspreiden.

Het is daarom verstandig om altijd te controleren waar een bewering vandaan komt en of er daadwerkelijk nieuwe informatie beschikbaar is.

Denk op lange termijn

Voor lange termijn beleggers is het vaak belangrijker om naar de ontwikkeling van bedrijven te kijken dan naar het sentiment van één handelsdag.

Beurzen bewegen voortdurend tussen periodes van optimisme en pessimisme.

Een brede spreiding en een duidelijke beleggingsstrategie kunnen helpen om tijdens extreme marktbewegingen rustig te blijven.

Sentiment kan kansen én risico’s bieden

Een negatief marktsentiment kan interessante kansen opleveren wanneer sterke bedrijven tijdelijk worden meegesleurd door een algemene beursdaling.

Maar het kan ook gevaarlijk zijn om iedere daling als een koopkans te beschouwen.

Soms is het sentiment negatief omdat er daadwerkelijk fundamentele problemen zijn.

De kunst is daarom om onderscheid te maken tussen een tijdelijke verandering in sentiment en een blijvende verandering in de waarde van een bedrijf.

Marktsentiment heeft een grote invloed op de beurs, vooral op de korte termijn. Wanneer beleggers optimistisch zijn, kan extra vraag naar aandelen voor stijgende koersen zorgen. Bij angst en onzekerheid kan juist verkoopdruk ontstaan, waardoor dalingen worden versterkt.

Toch is sentiment niet hetzelfde als de werkelijke waarde van een onderneming. Op langere termijn spelen omzet, winst, kasstromen en groeimogelijkheden een veel grotere rol.

Voor beleggers is het daarom nuttig om sentiment te herkennen zonder er volledig door te worden gestuurd. Wanneer de beurs extreem optimistisch of pessimistisch is, kan het juist extra belangrijk zijn om rustig te blijven en te kijken naar de onderliggende cijfers.

Wie begrijpt hoe marktsentiment werkt, kan koersbewegingen beter plaatsen en voorkomt gemakkelijker dat emoties de eigen beleggingsstrategie bepalen. Benieuwd waarom aandelenkoersen stijgen en dalen? In deze blog ontdek je welke factoren invloed hebben op de koers van aandelen.