Inflatie is een van de belangrijkste economische begrippen voor beleggers. Vrijwel dagelijks hoor je in het nieuws dat de inflatie stijgt of juist afneemt. Centrale banken nemen rentebesluiten op basis van inflatiecijfers, bedrijven passen hun prijzen aan en consumenten merken de gevolgen direct in de supermarkt of aan de pomp. Maar wat betekent inflatie eigenlijk? En waarom heeft het zoveel invloed op de aandelenmarkt?

Voor beleggers is inflatie veel meer dan een stijging van de prijzen. Het bepaalt namelijk hoeveel je geld in de toekomst nog waard is, beïnvloedt de winstgevendheid van bedrijven en speelt een grote rol bij de waardering van aandelen, obligaties en vastgoed. Wie begrijpt hoe inflatie werkt, kan economische ontwikkelingen beter interpreteren en betere beleggingsbeslissingen nemen.

In deze blog ontdek je wat inflatie precies is, waardoor inflatie ontstaat, welke invloed het heeft op je vermogen en hoe je als belegger verstandig met inflatie omgaat.

Wat is inflatie en waardoor ontstaat deze?

Inflatie betekent dat de algemene prijzen van goederen en diensten stijgen. Daardoor kun je met hetzelfde bedrag minder kopen dan voorheen. Met andere woorden: de koopkracht van je geld neemt af.

Stel dat een brood vandaag €2 kost en volgend jaar €2,10. Dan is dat brood duurder geworden. Wanneer dit voor veel producten en diensten tegelijk gebeurt, spreken we van inflatie.

Hoe wordt inflatie gemeten?

In Nederland wordt inflatie onder andere gemeten aan de hand van een zogenoemde consumentenprijsindex (CPI). Daarbij wordt gekeken naar de prijsontwikkeling van een groot pakket producten en diensten, zoals:

• Voeding.
• Energie.
• Kleding.
• Huur.
• Vervoer.
• Zorg.
• Vrijetijdsbesteding.

Door deze prijzen regelmatig te vergelijken, ontstaat een goed beeld van de gemiddelde prijsontwikkeling.

Oorzaken van inflatie

Er zijn verschillende redenen waarom inflatie kan ontstaan.

Meer vraag dan aanbod

Wanneer consumenten veel geld uitgeven terwijl bedrijven onvoldoende kunnen produceren, stijgen prijzen vaak vanzelf.

Hogere productiekosten

Als bedrijven meer moeten betalen voor energie, grondstoffen of personeel, berekenen zij deze kosten vaak door aan klanten.

Ruim monetair beleid

Wanneer er veel geld in omloop komt en de economie sterk groeit, kan de vraag sneller toenemen dan het aanbod. Ook dat kan inflatie veroorzaken.

Internationale gebeurtenissen

Oorlogen, handelsconflicten of verstoringen in toeleveringsketens kunnen ervoor zorgen dat grondstoffen of producten schaarser worden, waardoor prijzen stijgen.

Waarom is inflatie belangrijk voor beleggers?

Voor beleggers heeft inflatie grote gevolgen. Niet alleen omdat producten duurder worden, maar ook omdat inflatie invloed heeft op vrijwel alle financiële markten.

Je koopkracht neemt af

Wanneer je spaargeld nauwelijks rente oplevert terwijl de inflatie hoog is, wordt je vermogen ieder jaar minder waard.

Stel dat je €10.000 op een spaarrekening hebt staan met 2% rente, terwijl de inflatie 4% bedraagt. Je saldo groeit weliswaar, maar je kunt er uiteindelijk minder voor kopen.

Juist daarom kiezen veel mensen ervoor om een deel van hun vermogen te beleggen.

Bedrijven krijgen hogere kosten

Inflatie zorgt vaak voor hogere kosten voor bedrijven. Denk aan:

• Hogere lonen.
• Duurdere grondstoffen.
• Hogere energiekosten.
• Hogere transportkosten.

Niet ieder bedrijf kan deze kosten volledig doorberekenen aan klanten. Daardoor kunnen winstmarges onder druk komen te staan.

Centrale banken verhogen vaak de rente

Wanneer de inflatie te hoog wordt, verhogen centrale banken regelmatig de rente om de economie af te remmen.

Een hogere rente maakt lenen duurder, waardoor consumenten en bedrijven minder uitgeven. Dat helpt om de inflatie terug te brengen, maar kan tegelijkertijd economische groei afremmen.

Omdat beleggers vooruitkijken, reageren aandelenkoersen vaak al voordat een renteverhoging daadwerkelijk plaatsvindt.

Welke beleggingen presteren goed tijdens inflatie?

Er bestaat geen belegging die altijd profiteert van inflatie. Wel zijn sommige beleggingscategorieën historisch beter bestand tegen stijgende prijzen dan andere.

Aandelen

Op de lange termijn hebben aandelen historisch vaak beter gepresteerd dan inflatie.

Bedrijven die hun prijzen kunnen verhogen zonder veel klanten te verliezen, zijn vaak beter bestand tegen inflatie.

Vastgoed

Vastgoed wordt regelmatig genoemd als bescherming tegen inflatie.

Huurprijzen stijgen in veel gevallen mee met de inflatie, waardoor inkomsten kunnen toenemen. Tegelijkertijd spelen ook rente en economische groei een belangrijke rol in de waarde van vastgoed.

Grondstoffen

Grondstoffen zoals olie, koper en landbouwproducten stijgen tijdens perioden van hoge inflatie soms in prijs.

Deze markten zijn echter vaak volatiel en gevoelig voor geopolitieke ontwikkelingen.

Goud

Veel beleggers zien goud als een veilige haven tijdens economische onzekerheid of hoge inflatie.

Toch beweegt de goudprijs niet altijd gelijk met de inflatie. Andere factoren, zoals rente en de waarde van de dollar, spelen eveneens een belangrijke rol.

Hoe kun je als belegger omgaan met inflatie?

Een periode van hoge inflatie vraagt niet altijd om grote veranderingen in je portefeuille.

Denk aan de lange termijn

Inflatie komt in golven. Perioden met hoge inflatie worden vaak afgewisseld door jaren waarin de prijsstijgingen weer afnemen.

Beleggen met een lange horizon helpt om tijdelijke economische schommelingen beter op te vangen.

Blijf voldoende spreiden

Een goed gespreide portefeuille verkleint het risico dat je afhankelijk bent van één sector of beleggingscategorie.

Spreiding blijft een van de belangrijkste manieren om risico’s te beheersen.

Blijf periodiek investeren

Wanneer aandelenkoersen dalen door zorgen over inflatie, blijven veel lange termijn beleggers maandelijks investeren.

Hierdoor koop je automatisch meer beleggingen wanneer de prijzen lager zijn.

Houd je financiële buffer apart

Inflatie is geen reden om al je spaargeld te beleggen.

Een noodbuffer blijft belangrijk voor onverwachte uitgaven, zodat je beleggingen niet hoeft te verkopen op een ongunstig moment.

Veelgemaakte misverstanden over inflatie

Rond inflatie bestaan veel misverstanden.

“Inflatie is altijd slecht”

Een lage en stabiele inflatie wordt door veel economen juist gezien als een teken van een gezonde economie.

Problemen ontstaan vooral wanneer inflatie langdurig zeer hoog of juist extreem laag is.

“Sparen is altijd veiliger”

Spaargeld schommelt minder in waarde dan beleggingen, maar hoge inflatie kan de koopkracht van spaargeld langzaam aantasten.

“Iedere belegging verliest tijdens hoge inflatie”

Sommige bedrijven en sectoren weten juist goed om te gaan met stijgende prijzen. Daarom reageren niet alle beleggingen hetzelfde.

“Inflatie verdwijnt vanzelf”

Hoewel inflatie vaak afneemt na verloop van tijd, nemen centrale banken regelmatig maatregelen, zoals renteverhogingen, om prijsstijgingen af te remmen.

Inflatie is een normaal onderdeel van de economie, maar heeft een grote invloed op beleggers. Het bepaalt niet alleen hoeveel je geld waard blijft, maar beïnvloedt ook bedrijfswinsten, rentestanden en aandelenkoersen. Daarom volgen beleggers inflatiecijfers nauwlettend.

Voor lange termijn beleggers is het meestal niet verstandig om de portefeuille volledig aan te passen op basis van tijdelijke inflatieontwikkelingen. Een goed gespreide portefeuille, een lange beleggingshorizon en een consistente strategie blijven ook tijdens perioden van hoge inflatie de belangrijkste bouwstenen voor succesvol beleggen. Benieuwd wat een recessie is en wat dit betekent voor beleggers? In deze blog ontdek je welke impact een recessie kan hebben op de beurs en je beleggingen.