Een aandeel kopen omdat de koers stijgt of omdat veel mensen er enthousiast over zijn, is voor veel beleggers verleidelijk. Toch vertelt een stijgende koers niet automatisch iets over de kwaliteit van een bedrijf. Wie beter wil begrijpen waarin hij belegt, kan daarom gebruikmaken van fundamentele analyse.

Bij fundamentele analyse kijk je naar de financiële en economische eigenschappen van een onderneming. Hoeveel omzet maakt het bedrijf? Groeit de winst? Heeft het veel schulden? Hoe sterk is de concurrentiepositie en wat zijn de verwachtingen voor de toekomst? Door deze factoren samen te bekijken, probeer je in te schatten wat een bedrijf daadwerkelijk waard is en of de huidige beurskoers daarbij past.

Maar hoe pak je dat als belegger aan?

Wat is fundamentele analyse?

Fundamentele analyse is een manier om aandelen te beoordelen op basis van de onderliggende waarde van het bedrijf. In plaats van alleen naar de koersgrafiek te kijken, onderzoek je hoe de onderneming er financieel en economisch voor staat.

Het uitgangspunt is vrij eenvoudig: uiteindelijk wordt de waarde van een bedrijf bepaald door het geld dat het bedrijf in de toekomst kan verdienen. Een onderneming met stijgende omzet, gezonde marges en sterke kasstromen kan daardoor aantrekkelijker zijn dan een bedrijf waarvan de financiële prestaties achteruitgaan.

Bij fundamentele analyse kijk je onder andere naar de jaarrekening en financiële resultaten van een onderneming. Belangrijke onderdelen zijn de winst-en-verliesrekening, balans en kasstroomoverzicht.

De winst-en-verliesrekening laat bijvoorbeeld zien hoeveel omzet een bedrijf behaalt en hoeveel winst daarvan overblijft. De balans geeft inzicht in bezittingen, schulden en het eigen vermogen. Het kasstroomoverzicht laat zien hoeveel geld er daadwerkelijk door de onderneming stroomt.

Daarnaast kijk je naar factoren die niet altijd direct in de jaarrekening staan. Denk aan de concurrentiepositie, de markt waarin een bedrijf actief is, het management en de groeimogelijkheden.

Een belangrijk onderdeel is vervolgens de waardering. Een geweldig bedrijf kan namelijk alsnog een slechte investering zijn wanneer je er een extreem hoge prijs voor betaalt.

Stel dat een onderneming jaarlijks €1 miljard winst maakt en snel groeit. Dat klinkt aantrekkelijk. Maar als beleggers bereid zijn om €100 miljard voor het bedrijf te betalen, moet je jezelf afvragen of die prijs wel gerechtvaardigd is.

Daarom combineert fundamentele analyse twee vragen:

Hoe goed is het bedrijf?

En:

Welke prijs betaal ik ervoor?

Welke cijfers bekijk je bij het analyseren van een aandeel?

Wanneer je een aandeel analyseert, hoef je niet meteen tientallen ingewikkelde financiële ratio’s te gebruiken. Met een aantal belangrijke cijfers kom je al een heel eind.

Begin bijvoorbeeld met de omzet. Kijk niet alleen naar de huidige omzet, maar vooral naar de ontwikkeling over meerdere jaren. Een bedrijf dat structureel groeit, kan interessanter zijn dan een onderneming waarvan de omzet al jaren stagneert.

Daarna kijk je naar de winst. Groeit de winst mee met de omzet? En lukt het het bedrijf om steeds meer winst over te houden?

Ook de winstmarge is interessant. Stel dat een bedrijf €10 miljoen omzet heeft en €1 miljoen winst maakt. De winstmarge bedraagt dan 10%. Wanneer de marge later naar 15% stijgt, kan dat betekenen dat het bedrijf efficiënter wordt of meer prijszettingsmacht heeft.

Vervolgens kijk je naar de vrije kasstroom. Winst en cash zijn namelijk niet precies hetzelfde. Een bedrijf kan op papier winstgevend zijn, maar tegelijkertijd veel geld moeten investeren. De vrije kasstroom laat beter zien hoeveel financiële ruimte er daadwerkelijk overblijft.

Daarna komt de balans.

Hoeveel schuld heeft het bedrijf? Een onderneming met veel schulden kan kwetsbaarder zijn wanneer de rente stijgt of de omzet tegenvalt. Een sterke balans kan juist een belangrijk voordeel zijn.

Ook het rendement op het geïnvesteerde vermogen, vaak ROIC genoemd, kan interessant zijn. Dit geeft een indicatie van hoe efficiënt een onderneming kapitaal gebruikt om rendement te behalen.

Tot slot kijk je naar de waardering.

Een aantal bekende kengetallen zijn:

• P/E: koers ten opzichte van de winst
• P/S: koers of beurswaarde ten opzichte van de omzet
• P/B: koers ten opzichte van de boekwaarde
• EV/EBITDA: ondernemingswaarde ten opzichte van EBITDA
• Free cash flow yield: vrije kasstroom in verhouding tot de beurswaarde

Geen van deze cijfers moet je los gebruiken. Een P/E van 15 kan voor het ene bedrijf goedkoop zijn en voor het andere juist duur.

Vergelijk daarom bij voorkeur een onderneming met directe concurrenten én met zijn eigen historische waardering.

Hoe analyseer je zelf een aandeel?

Je kunt fundamentele analyse het beste stap voor stap aanpakken. Begin met het bedrijf zelf voordat je meteen naar de koers kijkt.

Vraag jezelf eerst af: wat doet deze onderneming precies?

Kun je eenvoudig uitleggen hoe het bedrijf geld verdient? Wie zijn de klanten? En waarom zouden klanten voor dit bedrijf kiezen in plaats van een concurrent?

Daarna kijk je naar de markt.

Is de markt waarin het bedrijf actief is groeiend of juist krimpend? Heeft de onderneming een sterk merk, een groot netwerk, technologische voorsprong of andere voordelen die concurrenten moeilijk kunnen kopiëren?

Vervolgens onderzoek je de financiële prestaties. Kijk bijvoorbeeld naar de omzet- en winstontwikkeling over de afgelopen vijf tot tien jaar wanneer die gegevens beschikbaar zijn.

Een enkele goede of slechte jaarprestatie zegt namelijk weinig. Je wilt vooral weten of er sprake is van een structurele trend.

Daarna analyseer je de schulden en kasstromen. Een bedrijf dat veel geld verdient, maar ondertussen steeds grotere schulden opbouwt, verdient extra aandacht.

Pas daarna ga je naar de waardering.

Stel bijvoorbeeld dat je een bedrijf vindt dat jaarlijks 15% groeit, weinig schulden heeft en sterke vrije kasstromen genereert. Dat klinkt aantrekkelijk. Maar als het aandeel tegen een extreem hoge waardering wordt verhandeld, kan een groot deel van die toekomstige groei al in de koers verwerkt zijn.

Je kunt vervolgens verschillende scenario’s maken.

Wat gebeurt er als de winst de komende jaren sneller groeit dan verwacht? Wat als de groei tegenvalt? En wat als de winst helemaal niet groeit?

Dit helpt om te voorkomen dat je uitsluitend uitgaat van het meest positieve scenario.

Een eenvoudige analyse kan er bijvoorbeeld zo uitzien:

Bedrijf: onderneming A
Omzet: stijgend
Winst: sterk stijgend
Schuld: relatief laag
Kasstroom: positief
Concurrentiepositie: sterk
Groeimarkt: ja
Waardering: relatief hoog

Dan heb je een bedrijf dat kwalitatief interessant kan zijn, maar waarbij de prijs een belangrijk aandachtspunt vormt.

Dat laatste is essentieel. Fundamentele analyse is geen zoektocht naar het beste bedrijf ter wereld, maar naar een combinatie van kwaliteit, verwachtingen en prijs.

Daarnaast is het verstandig om kritisch te blijven. Zoek niet alleen naar redenen waarom je een aandeel zou willen kopen, maar ook naar argumenten waarom je het juist niet zou moeten kopen.

Wat kan er misgaan? Welke concurrent kan het bedrijf bedreigen? Is de verwachte groei realistisch? Wat gebeurt er wanneer de economie verslechtert?

Fundamentele analyse kan in het begin ingewikkeld lijken, maar je hoeft niet meteen ieder financieel kengetal te beheersen. Begin met de belangrijkste onderdelen: omzet, winst, marges, schulden, kasstromen, concurrentiepositie en waardering.

Door deze gegevens over meerdere jaren te bekijken, ontstaat een veel beter beeld van de onderneming dan wanneer je alleen naar de actuele aandelenkoers kijkt.

Het doel is uiteindelijk niet om de toekomst perfect te voorspellen. Niemand weet precies wat een bedrijf over vijf of tien jaar waard zal zijn. Het doel van fundamentele analyse is vooral om beter te begrijpen wat je koopt, welke verwachtingen in de koers zitten en welke risico’s daarbij horen.

Voor beleggers die zelf individuele aandelen willen selecteren, is dat een waardevolle basis. Want hoe beter je een onderneming begrijpt, hoe beter je ook kunt beoordelen of de prijs die de beurs ervoor vraagt interessant genoeg is. Benieuwd wat aandelenwaardering is en hoe het werkt? In deze blog ontdek je hoe beleggers de waarde van een aandeel bepalen.