De fair value van een aandeel is de geschatte eerlijke waarde van een bedrijfsaandeel op basis van financiële gegevens, toekomstige winstverwachtingen en de risico’s van het bedrijf. Voor beleggers is deze waarde belangrijk om te beoordelen of een aandeel op de beurs goedkoop, redelijk geprijsd of juist duur is. De beurskoers vertelt je namelijk wat andere beleggers op dit moment willen betalen, maar niet automatisch wat een aandeel werkelijk waard is.

Door de fair value te berekenen, kun je een beter onderbouwde beleggingsbeslissing nemen. Je kijkt niet alleen naar de huidige koers, maar ook naar de winstgevendheid, groeimogelijkheden, schulden en toekomstige kasstromen van een onderneming. De uitkomst blijft wel een schatting: niemand kan de toekomstige prestaties van een bedrijf met zekerheid voorspellen.

Wat betekent fair value bij aandelen?

De fair value is de geschatte eerlijke waarde van een aandeel op basis van aannames over de financiële toekomst van het bedrijf. In het Nederlands wordt hiervoor ook de term reële waarde gebruikt. Het doel is om een inschatting te maken van wat een aandeel waard zou kunnen zijn, los van de dagelijkse schommelingen op de beurs.

Stel dat een aandeel momenteel € 40 kost. Uit jouw analyse blijkt dat het bedrijf op basis van de verwachte winst, groei en risico’s ongeveer € 50 per aandeel waard zou kunnen zijn. Dan lijkt het aandeel ondergewaardeerd. Is de geschatte waarde juist € 30, dan kan de beurskoers aan de hoge kant zijn.

Het verschil tussen de beurskoers en de fair value kan beleggers helpen bij hun keuze. Toch is het belangrijk om niet blind op één berekening te vertrouwen. De uitkomst hangt sterk af van de gebruikte methode en de aannames die je maakt.

Er zijn bovendien verschillende begrippen die op elkaar lijken, maar niet altijd hetzelfde betekenen:

• Beurskoers: de prijs waarvoor het aandeel op de beurs wordt verhandeld.

• Fair value: jouw schatting van de eerlijke waarde op basis van financiële informatie en verwachtingen.

• Intrinsieke waarde: de geschatte onderliggende waarde van een bedrijf of aandeel, vaak berekend met een waarderingsmodel.

• Margin of safety: de korting die je wilt hebben ten opzichte van je geschatte waarde om ruimte te houden voor fouten en tegenvallers.

In de praktijk worden fair value en intrinsieke waarde regelmatig door elkaar gebruikt. De precieze betekenis hangt af van de waarderingsmethode en de context.

Hoe bereken je de fair value van een aandeel?

Er bestaat geen universele formule die voor ieder bedrijf de juiste waarde oplevert. Beleggers gebruiken daarom verschillende waarderingsmethodes. Welke methode het meest geschikt is, hangt onder meer af van de sector, de financiële situatie en de voorspelbaarheid van de inkomsten.

1. De koers-winstverhouding gebruiken

De geschatte fair value komt daarmee uit op € 60 per aandeel. Staat het aandeel op € 48, dan ligt de beurskoers 20% onder deze geschatte waarde.

Deze methode is vooral bruikbaar bij bedrijven met een redelijk stabiele winst. Je moet wel kritisch kijken naar de gekozen P/E-ratio. Een snelgroeiend bedrijf kan een hogere waardering verdienen dan een onderneming met weinig groeimogelijkheden. Vergelijk daarom bij voorkeur bedrijven uit dezelfde sector en houd rekening met schulden, winstkwaliteit en groeiverwachtingen.

2. De DCF-methode gebruiken

Een uitgebreidere methode is de discounted cashflowanalyse, meestal afgekort tot DCF. Hierbij bereken je hoeveel de toekomstige vrije kasstromen van een bedrijf vandaag waard zijn.

Het uitgangspunt is dat geld dat je vandaag ontvangt meer waard is dan hetzelfde bedrag dat je pas over tien jaar krijgt. Daarom worden toekomstige kasstromen verdisconteerd met een discontovoet. Die weerspiegelt onder andere de tijdswaarde van geld en het risico van de onderneming.

Bij een DCF-analyse doorloop je doorgaans deze stappen:

1. Schat de vrije kasstromen voor de komende vijf tot tien jaar.

2. Bepaal een passende discontovoet.

3. Bereken de huidige waarde van de verwachte kasstromen.

4. Schat de waarde van de onderneming na de prognoseperiode, de zogenoemde terminal value.

5. Tel de contante waarden bij elkaar op.

6. Trek de netto financiële schuld en eventuele andere relevante aanspraken af om tot de waarde voor aandeelhouders te komen.

7. Deel de waarde voor aandeelhouders door het aantal uitstaande aandelen.

De uitkomst is een geschatte waarde per aandeel. Deze methode is vooral nuttig voor bedrijven die voorspelbare kasstromen genereren. Bij ondernemingen die verlies maken of sterk afhankelijk zijn van onzekere toekomstige groei, kunnen de uitkomsten echter erg gevoelig zijn voor de aannames.

3. Bedrijven met vergelijkbare ondernemingen vergelijken

Een derde methode is kijken hoe vergelijkbare bedrijven op de beurs worden gewaardeerd. Dit heet een relatieve waardering. Je vergelijkt bijvoorbeeld de koers-winstverhouding, de verhouding tussen ondernemingswaarde en EBITDA (EV/EBITDA) of andere relevante financiële kengetallen.

Stel dat vergelijkbare bedrijven gemiddeld een P/E-ratio van 18 hebben. Een onderneming die je onderzoekt, maakt € 3 winst per aandeel. Als je vindt dat deze onderneming een vergelijkbare waardering verdient

De geschatte waarde is dan € 54 per aandeel. Dit is geen bewijs dat het aandeel daadwerkelijk € 54 waard is. De vergelijking is alleen zinvol als je rekening houdt met verschillen in groei, schulden, winstmarges en bedrijfsrisico’s.

Een bedrijf met structureel dalende omzet verdient bijvoorbeeld niet automatisch dezelfde waardering als een concurrent die ieder jaar groeit. Ook kan een hele sector overgewaardeerd zijn. In dat geval lijkt een aandeel misschien goedkoop ten opzichte van concurrenten, terwijl de volledige sector duur is.

4. Kijk naar de financiële gezondheid

Een berekening is pas nuttig als je begrijpt hoe gezond het onderliggende bedrijf is. Bekijk daarom niet alleen de omzet en winst, maar ook de balans en de kasstromen.

Let vooral op:

• Omzetgroei: groeit de omzet structureel of komt de groei vooral door een tijdelijke ontwikkeling?

• Winstmarge: hoeveel winst houdt het bedrijf over van iedere euro omzet?

• Vrije kasstroom: blijft er na noodzakelijke investeringen daadwerkelijk geld over?

• Schulden: kan het bedrijf zijn verplichtingen gemakkelijk betalen?

• Concurrentievoordeel: heeft het bedrijf een sterke positie die de winstgevendheid beschermt?

Een onderneming met een sterke balans, voorspelbare kasstromen en een duurzaam concurrentievoordeel kan een hogere waardering rechtvaardigen dan een bedrijf met grote schulden en onzekere inkomsten. Dat betekent niet dat je iedere prijs moet betalen: zelfs een uitstekend bedrijf kan een slechte belegging zijn als je er te veel voor betaalt.

Hoe bepaal je of een aandeel ondergewaardeerd is?

Wanneer je de geschatte waarde hebt berekend, vergelijk je die met de actuele beurskoers. Zo krijg je een eerste indruk van de mogelijke ruimte tussen de koers en jouw waardeschatting.

Stel dat jouw analyse uitkomt op een fair value van € 80 per aandeel en dat het aandeel momenteel € 60 kost. Het verschil is € 20. Ten opzichte van de geschatte waarde is dat een korting van 25%.

Een korting van 25% betekent niet dat het aandeel gegarandeerd gaat stijgen. Het kan zijn dat jouw aannames te optimistisch zijn, dat de winst onder druk komt te staan of dat beleggers het bedrijf om goede redenen lager waarderen.

Waarom een margin of safety belangrijk is

Beleggers die op zoek zijn naar ondergewaardeerde aandelen, gebruiken vaak een margin of safety. Dat is een veiligheidsmarge tussen de geschatte waarde en de prijs die je bereid bent te betalen. Deze marge biedt enige bescherming wanneer je waardering niet helemaal klopt.

Je zou in dit voorbeeld dus maximaal € 60 willen betalen volgens jouw gekozen veiligheidsmarge. Bij een hogere koers is het aandeel misschien nog steeds aantrekkelijk, maar voldoet het niet meer aan jouw vooraf bepaalde aankoopregel.

De benodigde veiligheidsmarge verschilt per onderneming. Bij een stabiel bedrijf met voorspelbare kasstromen kan een andere marge passend zijn dan bij een jonge onderneming waarvan de toekomstige winst erg onzeker is.

Gebruik meerdere scenario’s

Een veelgemaakte fout is om slechts één uitkomst te berekenen. Maak liever drie scenario’s:

• Pessimistisch: lagere groei, kleinere winstmarges of hogere kosten.

• Realistisch: aannames die je op basis van de beschikbare informatie het meest aannemelijk vindt.

• Optimistisch: hogere groei of betere marges dan verwacht.

Als een aandeel alleen aantrekkelijk lijkt in het optimistische scenario, is extra voorzichtigheid verstandig. Als de waardering zelfs bij minder gunstige aannames redelijk blijft, kan dat een sterker uitgangspunt zijn voor verder onderzoek.

Onthoud ook dat fair value geen vaststaand getal is. Nieuwe kwartaalcijfers, veranderende rente, concurrentie en economische ontwikkelingen kunnen de geschatte waarde veranderen. Herzie je aannames daarom wanneer belangrijke informatie beschikbaar komt, zonder je waardering bij iedere kleine koersbeweging aan te passen. Benieuwd hoe je de intrinsieke waarde van een aandeel berekent? In deze blog ontdek je hoe je bepaalt wat een aandeel op basis van de financiële cijfers werkelijk waard kan zijn.