Aandelenkoersen veranderen iedere handelsdag en soms zelfs iedere seconde. Het ene moment staat een aandeel 3% hoger, terwijl het een paar uur later weer lager staat. Voor beginnende beleggers kan dat soms onvoorspelbaar lijken. Toch zit er achter vrijwel iedere koersbeweging een combinatie van vraag, aanbod, verwachtingen en economische ontwikkelingen.

De belangrijkste basis is eigenlijk eenvoudig: een aandeel stijgt wanneer er meer vraag naar het aandeel is dan aanbod tegen de huidige prijs. Wanneer meer beleggers juist willen verkopen, kan de koers dalen. Maar waarom willen beleggers op een bepaald moment kopen of verkopen? Daar komt veel meer bij kijken.

Bedrijfsresultaten, rente, inflatie, economische groei, nieuws, verwachtingen en zelfs emoties kunnen allemaal invloed hebben op de prijs die beleggers bereid zijn te betalen. In deze blog leggen we uit hoe dat werkt en waarom aandelenkoersen soms sterk kunnen bewegen.

Hoe worden aandelenkoersen bepaald?

De basis van de beweging van aandelenkoersen is vraag en aanbod.

Op de beurs zijn voortdurend beleggers actief die aandelen willen kopen en verkopen. Een koper geeft aan hoeveel hij bereid is te betalen, terwijl een verkoper aangeeft voor welke prijs hij wil verkopen.

Wanneer vraag en aanbod bij elkaar komen, ontstaat een transactie.

Meer vraag kan de koers laten stijgen

Stel dat een aandeel momenteel €50 kost.

Veel beleggers denken dat het bedrijf in de toekomst meer winst gaat maken. Zij willen het aandeel graag kopen.

Wanneer er op €50 onvoldoende verkopers zijn, zullen sommige kopers bereid zijn om €50,10 of €50,20 te betalen.

De koers loopt daardoor op.

Meer verkoop kan de koers laten dalen

Hetzelfde werkt andersom.

Wanneer beleggers verwachten dat de vooruitzichten van een bedrijf verslechteren, kunnen veel aandeelhouders tegelijkertijd willen verkopen.

Als er onvoldoende kopers zijn tegen de huidige prijs, moeten verkopers genoegen nemen met een lagere prijs.

De koers kan dan bijvoorbeeld van €50 naar €49 en vervolgens naar €47 zakken.

Het gaat vooral om verwachtingen

Een belangrijk onderdeel van de beurs is dat beleggers niet alleen kijken naar wat een bedrijf vandaag verdient.

Ze proberen in te schatten wat het bedrijf in de toekomst gaat verdienen.

Een onderneming kan vandaag uitstekende resultaten presenteren, maar toch een dalende koers krijgen wanneer beleggers hadden verwacht dat de resultaten nóg beter zouden zijn.

Omgekeerd kan een bedrijf met slechte cijfers toch stijgen wanneer de resultaten minder slecht zijn dan verwacht.

Dat maakt de beurs soms lastig te begrijpen.

Welke factoren beïnvloeden aandelenkoersen?

Er zijn veel factoren die invloed hebben op aandelenkoersen. Sommige hebben direct met het bedrijf te maken, terwijl andere afkomstig zijn uit de economie of de financiële markten.

Bedrijfsresultaten

Een van de belangrijkste factoren zijn de resultaten van een onderneming.

Wanneer omzet en winst sterk groeien, kunnen beleggers bereid zijn om meer voor het aandeel te betalen.

Belangrijke cijfers zijn bijvoorbeeld:

• Omzet
• Nettowinst
• Winst per aandeel
• Kasstroom
• Schulden
• Verwachte winstgroei

Maar ook hier geldt: verwachtingen zijn belangrijk.

Een bedrijf kan recordwinst behalen en toch dalen wanneer beleggers nog betere resultaten hadden verwacht.

Verwachtingen voor de toekomst

De beurs kijkt vooruit.

Wanneer een bedrijf bekendmaakt dat het volgend jaar een sterke omzetgroei verwacht, kan de koers al stijgen voordat die extra omzet daadwerkelijk is gerealiseerd.

Het tegenovergestelde kan ook gebeuren.

Wanneer een bedrijf waarschuwt dat de komende maanden moeilijker worden, kunnen beleggers onmiddellijk reageren.

Rente

De rente heeft grote invloed op de waardering van aandelen.

Wanneer de rente stijgt, worden leningen duurder en kunnen bedrijven hogere financieringskosten krijgen.

Ook worden veilige beleggingen zoals obligaties en spaargeld relatief aantrekkelijker.

Bij een dalende rente kan het tegenovergestelde gebeuren.

Vooral groeiaandelen kunnen sterk reageren op veranderingen in de rente, omdat een groot deel van hun verwachte winst in de toekomst ligt.

Inflatie

Ook inflatie speelt een belangrijke rol.

Hoge inflatie kan de kosten voor bedrijven verhogen. Denk aan duurdere grondstoffen, energie en lonen.

Wanneer bedrijven deze kosten niet volledig kunnen doorberekenen aan klanten, kan hun winst onder druk komen te staan.

Daarnaast kan hoge inflatie centrale banken ertoe aanzetten om de rente te verhogen.

Economische groei

Wanneer de economie groeit, geven consumenten en bedrijven vaak meer geld uit.

Dat kan gunstig zijn voor de omzet en winst van ondernemingen.

Tijdens een economische recessie kunnen bedrijven juist te maken krijgen met minder vraag en lagere winsten.

Dat kan de aandelenmarkt onder druk zetten.

Nieuws en gebeurtenissen

Ook onverwacht nieuws kan aandelenkoersen sterk laten bewegen.

Denk aan:

• Een overname
• Een nieuw product
• Een rechtszaak
• Een winstwaarschuwing
• Een verandering van management
• Geopolitieke ontwikkelingen
• Nieuwe wetgeving

Soms reageert de beurs binnen enkele minuten op belangrijk nieuws.

Waarom bewegen aandelenkoersen soms zo sterk?

Niet iedere koersbeweging is gebaseerd op nieuwe informatie over een bedrijf. Soms spelen verwachtingen, emoties en het gedrag van andere beleggers een grote rol.

Beleggers reageren op elkaar

Wanneer een aandeel snel stijgt, kunnen andere beleggers bang worden dat ze de stijging missen.

Ze kopen het aandeel vervolgens ook.

Daardoor kan de koers nog verder stijgen.

Hetzelfde kan tijdens een daling gebeuren.

Wanneer beleggers zien dat een aandeel snel daalt, kunnen ze bang worden voor verdere verliezen. Ze verkopen hun aandelen, waardoor de koers nog verder kan dalen.

Dit wordt vaak aangeduid als kuddegedrag.

Sentiment

Het algemene beursgevoel speelt eveneens een rol.

Wanneer beleggers optimistisch zijn over de economie, kunnen aandelenkoersen breed stijgen.

Wanneer er veel onzekerheid is, bijvoorbeeld door een financiële crisis of geopolitieke spanningen, kunnen beleggers juist risico vermijden.

Zelfs aandelen van sterke bedrijven kunnen dan tijdelijk dalen.

Handelsvolume

Ook het handelsvolume is belangrijk.

Bij aandelen waarin dagelijks veel wordt gehandeld, zijn veel kopers en verkopers actief.

Bij kleinere aandelen kan een relatief kleine order al een grotere koersbeweging veroorzaken.

Dat is een van de redenen waarom sommige kleine aandelen veel volatieler zijn dan grote ondernemingen.

Waardering

Een aandeel heeft niet alleen een koers, maar ook een waardering.

Stel dat twee bedrijven ieder €1 miljoen winst maken.

Het ene bedrijf heeft een beurswaarde van €10 miljoen, terwijl het andere €100 miljoen waard is.

Beleggers betalen dus een heel andere prijs voor dezelfde huidige winst.

Wanneer verwachtingen veranderen, kan vooral een hoog gewaardeerd aandeel sterk bewegen.

Wat moet je als belegger onthouden?

Het is verleidelijk om iedere beweging van aandelenkoersen te proberen verklaren.

Maar soms is er geen enkele duidelijke oorzaak voor een kleine dagelijkse beweging.

Op korte termijn kunnen vraag en aanbod, sentiment en verwachtingen de koers bepalen.

Op lange termijn worden aandelenkoersen steeds meer beïnvloed door de daadwerkelijke ontwikkeling van het bedrijf: omzet, winst, kasstromen en groeimogelijkheden.

Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen korte en lange termijn.

Een koersdaling van 5% op één dag betekent niet automatisch dat een bedrijf 5% minder waard is geworden. Het kan ook betekenen dat beleggers hun verwachtingen hebben aangepast.

Aandelenkoersen stijgen en dalen dus voornamelijk doordat beleggers voortdurend hun verwachtingen aanpassen. Vraag en aanbod bepalen uiteindelijk de prijs, maar daarachter zitten allerlei factoren zoals bedrijfsresultaten, rente, inflatie, economische groei en nieuws.

Voor een lange termijn belegger is het vooral belangrijk om niet iedere dagelijkse beweging als een reden tot actie te zien. Een aandeel kan op korte termijn sterk bewegen door sentiment, terwijl de onderliggende onderneming nauwelijks is veranderd.

Wie wil begrijpen waarom een aandeel stijgt of daalt, kan daarom het beste drie vragen stellen: wat is er veranderd, wat verwachtte de markt en wat betekent dit voor de toekomstige winst van het bedrijf?

Die manier van kijken helpt om koersbewegingen beter te begrijpen en voorkomt dat je beslissingen uitsluitend op basis van emoties neemt. Benieuwd wat er met aandelen gebeurt als de rente daalt? In deze blog ontdek je hoe een lagere rente aandelenkoersen en beleggers kan beïnvloeden.