Wie aandelen analyseert, komt al snel allerlei financiële termen tegen. Een daarvan is de P/E-ratio. Deze verhouding wordt veel gebruikt om te beoordelen hoeveel beleggers betalen voor de winst van een bedrijf. Daarmee kan de P/E-ratio helpen om aandelen met elkaar te vergelijken en een eerste indruk te krijgen van de waardering.

Toch is het belangrijk om niet te snel te concluderen dat een aandeel goedkoop is omdat de P/E laag is. Een lage verhouding kan namelijk verschillende oorzaken hebben. Misschien groeit het bedrijf nauwelijks, zijn de vooruitzichten slecht of verwacht de markt dat de winst gaat dalen.

Andersom kan een hoge P/E-ratio juist passen bij een onderneming met sterke groei en goede toekomstverwachtingen. Daarom is het vooral belangrijk om te begrijpen wat de ratio precies vertelt en hoe je hem verstandig gebruikt.

Wat is een P/E-ratio?

De P/E-ratio staat voor Price/Earnings ratio, oftewel de koers-winstverhouding. In Nederland wordt deze verhouding ook vaak aangeduid als de K/W-ratio.

De berekening is eenvoudig:

P/E = aandelenkoers ÷ winst per aandeel

Stel dat een aandeel €60 kost en het bedrijf €6 winst per aandeel maakt. De P/E-ratio is dan 10.

Je betaalt in dit voorbeeld dus 10 keer de jaarlijkse winst per aandeel.

Een andere manier om ernaar te kijken is dat de markt bereid is om €10 te betalen voor iedere €1 winst die het bedrijf maakt.

Een P/E van 10 betekent overigens niet dat je je investering gegarandeerd in tien jaar terugverdient. De winst kan stijgen of dalen, en de aandelenkoers verandert voortdurend. Het is vooral een manier om de prijs van een aandeel te vergelijken met de winst van het onderliggende bedrijf.

Er bestaan bovendien verschillende varianten van de P/E.

Bij een trailing P/E kijk je naar de winst die het bedrijf daadwerkelijk in het verleden heeft gerealiseerd. Bij een forward P/E wordt gekeken naar de verwachte winst voor de komende periode.

Dat verschil is belangrijk. Een bedrijf kan bijvoorbeeld momenteel een hoge P/E hebben omdat de winst nog relatief laag is, terwijl beleggers verwachten dat de winst volgend jaar sterk stijgt.

De forward P/E kan in zo’n situatie aanzienlijk lager liggen.

Wanneer is een P/E-ratio hoog of laag?

Op papier lijkt het eenvoudig: een lage P/E is goedkoop en een hoge P/E is duur. In de praktijk werkt het helaas niet zo simpel.

Een P/E van 10 kan aantrekkelijk zijn, maar misschien heeft het bedrijf te maken met dalende omzet en winst. Een P/E van 30 kan hoog lijken, maar misschien groeit de winst van de onderneming jaarlijks met 25%.

Daarom moet je de P/E altijd vergelijken met de groei, kwaliteit en risico’s van het bedrijf.

Ook de sector is belangrijk.

Een stabiel nutsbedrijf heeft vaak andere waarderingen dan een snelgroeiend technologiebedrijf. Het heeft daarom weinig zin om de P/E van twee ondernemingen uit totaal verschillende sectoren rechtstreeks naast elkaar te leggen zonder verdere context.

Een betere aanpak is om eerst vergelijkbare bedrijven te zoeken.

Stel dat je een aandeel wilt analyseren met een P/E van 18. Je ontdekt vervolgens dat vergelijkbare ondernemingen gemiddeld een P/E van 25 hebben. Dat kan erop wijzen dat jouw aandeel relatief laag gewaardeerd is.

Maar er kan natuurlijk een reden zijn voor dat verschil.

Misschien groeit het bedrijf langzamer. Misschien zijn de winstmarges lager. Of misschien heeft het veel meer schulden.

Daarom kun je naast de huidige P/E ook kijken naar de historische P/E.

Als een aandeel jarenlang gemiddeld rond een P/E van 20 werd verhandeld en nu op 12 staat, is het interessant om te onderzoeken waarom. Is het aandeel daadwerkelijk goedkoper geworden, of zijn de vooruitzichten voor het bedrijf structureel verslechterd?

Ook de winstgroei speelt een belangrijke rol.

Een bedrijf met een P/E van 30 en een winstgroei van 25% kan soms aantrekkelijker gewaardeerd zijn dan een bedrijf met een P/E van 12 en een winstgroei van slechts 2%.

Een veelgebruikte aanvullende maatstaf is daarom de PEG-ratio. Deze probeert de P/E te relateren aan de verwachte winstgroei. Ook hierbij geldt echter dat het geen magische formule is. Verwachte groei blijft uiteindelijk een schatting.

Hoe gebruik je de P/E-ratio bij het beoordelen van aandelen?

De P/E-ratio werkt het beste als onderdeel van een bredere aandelenanalyse.

Begin bijvoorbeeld met de vraag hoe het bedrijf ervoor staat. Groeit de omzet? Wordt de onderneming winstgevender? Zijn de marges stabiel? En heeft het bedrijf een sterke positie binnen zijn markt?

Daarna kun je de P/E gebruiken om de huidige koers in perspectief te plaatsen.

Stel dat bedrijf A een P/E van 15 heeft en bedrijf B een P/E van 25.

Op het eerste gezicht lijkt A goedkoper. Maar vervolgens ontdek je dat A nauwelijks groeit en veel schulden heeft, terwijl B jaarlijks 20% meer winst maakt en een sterke balans heeft.

Dan is het verschil in P/E beter te begrijpen.

Je kunt de P/E-ratio daarom gebruiken voor drie belangrijke vergelijkingen.

1. Vergelijk met concurrenten

Kijk hoe de waardering van een bedrijf zich verhoudt tot vergelijkbare ondernemingen. Dit geeft een eerste indicatie of beleggers relatief veel of weinig betalen.

2. Vergelijk met het verleden

Bekijk hoe de P/E van het bedrijf zich door de jaren heen heeft ontwikkeld. Een afwijking van het historische gemiddelde kan aanleiding zijn om verder onderzoek te doen.

3. Vergelijk met de verwachte groei

Een hoge P/E is minder opvallend wanneer de winst snel groeit. Bij een bedrijf met nauwelijks groei kan dezelfde P/E juist behoorlijk hoog zijn.

Let daarnaast goed op bedrijven met een negatieve winst. Wanneer een onderneming verlies maakt, kun je geen normale P/E berekenen. In zo’n situatie moet je bijvoorbeeld naar omzet, kasstromen of andere waarderingsmethodes kijken.

Ook tijdelijke winstpieken kunnen een P/E misleidend maken. Als een bedrijf in één jaar uitzonderlijk veel winst maakt door bijvoorbeeld de verkoop van een bedrijfsonderdeel, kan de P/E tijdelijk extreem laag lijken.

Daarom is het verstandig om niet alleen naar één jaar te kijken.

Een goede aandelenanalyse combineert de P/E met andere informatie, zoals omzetgroei, winstgroei, vrije kasstroom, schulden, winstmarges en de concurrentiepositie.

Uiteindelijk is de P/E vooral een vergelijkingsinstrument. Het geeft je een handig startpunt, maar vertelt niet zelfstandig of je een aandeel moet kopen.

De P/E-ratio is populair omdat hij eenvoudig te begrijpen en te berekenen is. Je ziet in één getal hoeveel beleggers betalen voor de huidige winst van een onderneming. Maar juist door die eenvoud bestaat het risico dat je er te veel betekenis aan geeft.

Een aandeel met een P/E van 8 is niet automatisch goedkoop en een aandeel met een P/E van 35 is niet automatisch duur. De juiste beoordeling hangt af van de winstgroei, financiële gezondheid, sector, verwachtingen en risico’s.

Wie de P/E gebruikt als onderdeel van een bredere fundamentele analyse, krijgt daarom veel meer informatie. Kijk niet alleen naar het getal, maar vraag jezelf vooral af waarom de markt bereid is om die waardering te betalen.

Dat is uiteindelijk de belangrijkste vraag bij het beoordelen van een aandeel. Benieuwd wat fundamentele analyse bij beleggen is? In deze blog ontdek je hoe beleggers de waarde en financiële gezondheid van bedrijven analyseren.