Wanneer je een aandeel wilt kopen, is de actuele koers eigenlijk maar een klein onderdeel van het verhaal. Een aandeel van €20 kan namelijk duurder zijn dan een aandeel van €200. Het hangt er maar net vanaf hoeveel winst het bedrijf maakt, hoeveel het groeit en wat je ervoor terugkrijgt als belegger.

Daarom kijken beleggers naar de waardering van een bedrijf. Hiermee probeer je te bepalen of de huidige beurskoers aantrekkelijk is in verhouding tot de financiële prestaties en toekomstverwachtingen van de onderneming.

Maar hoe werkt dat precies? En hoe kun je zelf inschatten of een aandeel goedkoop, eerlijk gewaardeerd of juist behoorlijk duur is?

Wat betekent waardering bij aandelen?

De waardering van een aandeel gaat in feite over de verhouding tussen de prijs die je voor een bedrijf betaalt en wat dat bedrijf financieel oplevert.

De beurskoers vertelt alleen hoeveel één aandeel momenteel kost. Om te bepalen of die prijs aantrekkelijk is, moet je bijvoorbeeld kijken naar de winst, omzet, kasstromen en groeiverwachtingen van het bedrijf.

Een van de bekendste manieren om dit te doen is met de koers-winstverhouding, ook wel de P/E-ratio genoemd.

Stel dat een aandeel €50 kost en het bedrijf €5 winst per aandeel maakt. De P/E-ratio is dan:

€50 ÷ €5 = 10

Je betaalt in dit voorbeeld dus tien keer de jaarlijkse winst per aandeel.

Op zichzelf zegt een P/E van 10 echter nog niet dat het aandeel goedkoop is. Je moet het getal vergelijken met andere bedrijven en met de verwachtingen voor de toekomst.

Een bedrijf dat nauwelijks groeit en een P/E van 10 heeft, kan bijvoorbeeld minder aantrekkelijk zijn dan een snelgroeiend bedrijf met een P/E van 25. Bij dat tweede bedrijf betalen beleggers meer voor iedere euro winst, maar daar kan een goede reden voor zijn.

Ook de sector maakt veel verschil. Technologiebedrijven hebben bijvoorbeeld vaak hogere waarderingen dan bedrijven in meer volwassen sectoren. Beleggers verwachten daar vaak een sterkere omzet- en winstgroei.

Hoe bepaal je of een aandeel duur of goedkoop is?

Er bestaat helaas geen enkele formule waarmee je met zekerheid kunt zeggen: dit aandeel is goedkoop en dat aandeel is duur. Een goede belegger kijkt daarom naar meerdere factoren.

De P/E-ratio is een goed beginpunt, maar er zijn meer kengetallen die nuttig kunnen zijn.

Koers-omzetverhouding

Hierbij vergelijk je de beurswaarde van een bedrijf met de omzet. Dit kan vooral interessant zijn bij bedrijven die nog relatief weinig winst maken, maar wel sterk groeien.

Een hoge koers-omzetverhouding betekent dat beleggers relatief veel betalen voor iedere euro omzet. Dat kan gerechtvaardigd zijn wanneer de onderneming snel groeit en in de toekomst veel winstgevender wordt.

Koers-boekwaardeverhouding

De koers-boekwaardeverhouding vergelijkt de beurswaarde met het eigen vermogen van een onderneming. Deze maatstaf wordt traditioneel veel gebruikt bij bijvoorbeeld banken en andere bedrijven waarbij de bezittingen en balans een belangrijke rol spelen.

Vrije kasstroom

Ook de vrije kasstroom is belangrijk. Dit is grofweg het geld dat overblijft nadat een onderneming de noodzakelijke investeringen heeft gedaan.

Een bedrijf dat structureel veel vrije kasstroom genereert, heeft vaak meer financiële ruimte. Het kan bijvoorbeeld schulden aflossen, dividend uitkeren of eigen aandelen inkopen.

Maar misschien nog belangrijker is de winstgroei.

Stel dat twee bedrijven allebei een P/E van 20 hebben. Bedrijf A groeit de winst jaarlijks met 3%, terwijl bedrijf B de winst met 20% laat groeien. Dan is het logisch dat beleggers bereid kunnen zijn om voor bedrijf B een hogere waardering te betalen.

Je moet daarom altijd kijken naar de verhouding tussen de prijs en de kwaliteit van het bedrijf.

Een handige checklist bij het analyseren van een aandeel is:

• Hoe snel groeit de omzet?
• Hoe snel groeit de winst?
• Hoe hoog zijn de winstmarges?
• Hoeveel schulden heeft het bedrijf?
• Hoeveel vrije kasstroom genereert het?
• Hoe groot is het concurrentievoordeel?
• Hoe ziet de toekomstige groei eruit?
• Hoe hoog is de huidige waardering ten opzichte van concurrenten?
• Hoe hoog was de waardering in het verleden?

Door deze punten samen te bekijken, krijg je een veel beter beeld dan wanneer je alleen naar de aandelenkoers kijkt.

Waarom een goedkoop aandeel niet altijd goedkoop is

Een veelgemaakte fout bij beleggen is denken dat een aandeel goedkoop is omdat de koers flink is gedaald.

Stel dat een aandeel eerst €100 kostte en nu nog maar €50. Het lijkt alsof je 50% korting krijgt. Maar als de winst van het bedrijf ondertussen met 70% is gedaald, kan het aandeel ten opzichte van de winst juist duurder zijn geworden.

De koers alleen vertelt dus niet genoeg.

Hetzelfde geldt voor een aandeel met een lage P/E. Een lage P/E kan aantrekkelijk zijn, maar kan ook betekenen dat beleggers weinig vertrouwen hebben in de toekomst van het bedrijf.

Misschien neemt de concurrentie toe. Misschien dalen de winstmarges. Of misschien staat een belangrijke markt onder druk.

In zo’n situatie kan een aandeel jarenlang goedkoop lijken zonder dat het daadwerkelijk een goede belegging wordt. Dit wordt vaak een value trap genoemd: een aandeel lijkt goedkoop, maar er is een fundamentele reden waarom de markt het laag waardeert.

Aan de andere kant hoeft een hoge waardering niet automatisch slecht te zijn.

Een bedrijf dat jarenlang sterk groeit, hoge marges heeft en een groot concurrentievoordeel bezit, kan een hogere P/E rechtvaardigen. Als de winst de komende jaren veel harder groeit dan verwacht, kan de huidige hoge waardering uiteindelijk alsnog aantrekkelijk blijken.

Daarom kijken professionele beleggers niet alleen naar de huidige cijfers, maar ook naar de toekomst.

Een methode die daarbij wordt gebruikt is een discounted cashflowanalyse, oftewel DCF. Hierbij worden verwachte toekomstige kasstromen van een onderneming berekend en teruggebracht naar een waarde van vandaag.

Het nadeel is dat een DCF sterk afhankelijk is van de aannames die je gebruikt. Verwacht je bijvoorbeeld 5% groei of 10%? Welke winstmarge gebruik je? En welke rente hanteer je? Kleine verschillen kunnen een behoorlijk andere uitkomst geven.

Daarom bestaat er bij aandelen eigenlijk nooit één perfecte of objectieve waarde.

Het is verstandiger om waardering te zien als een manier om verschillende scenario’s te beoordelen. Je kunt bijvoorbeeld denken in drie situaties: wat als het bedrijf minder hard groeit dan verwacht, wat als de verwachtingen uitkomen en wat als het bedrijf juist veel sterker groeit?

Dat helpt om niet alleen naar het meest positieve scenario te kijken.

Uiteindelijk draait aandelenwaardering dus niet om het vinden van het ene perfecte getal. Het gaat erom dat je begrijpt wat je betaalt en wat je daarvoor terugkrijgt.

Een aandeel van €10 kan duur zijn en een aandeel van €500 kan goedkoop zijn. De prijs per aandeel zegt daar op zichzelf vrijwel niets over.

Door winst, omzet, kasstromen, schulden, groei en concurrentiepositie samen te bekijken, kun je veel beter beoordelen of de huidige beurskoers logisch lijkt. En misschien wel het belangrijkste: probeer altijd te begrijpen waarom een aandeel tegen een bepaalde waardering wordt verhandeld.

Dat voorkomt dat je alleen een aandeel koopt omdat de koers laag lijkt of omdat andere beleggers enthousiast zijn. Benieuwd wat technische analyse is en hoe beleggers grafieken gebruiken? In deze blog ontdek je hoe je koersgrafieken en trends kunt analyseren.